Mapa topograficzna – rzeźba terenu, kolory wysokości i warstwice wszędzie

Mapa topograficzna pokazuje kształt terenu: gdzie grunt się wznosi i opada, jak stromy jest stok, którędy biegnie dolina i jak wysoki jest szczyt. Mapy Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii robią to znakomicie, ale tylko dla Polski, a popularne aplikacje z mapami prawie nigdy nie pokazują warstwic. Ta mapa działa wszędzie tak samo. Przesuń i przybliż dowolne miejsce, a zobaczysz rzeźbę jako światło i cień, zabarwioną od zielonych nizin przez jasnobrązowe wzgórza po szare wysokie góry. Od poziomu powiększenia 11, czyli widoku szerokiego na około 30 km, warstwice są rysowane dokładnie dla tego, co jest na ekranie, z cięciem dopasowanym do rzeźby i wysokością opisaną na każdej warstwicy pogrubionej. Kliknięcie w mapę podaje wysokość punktu w metrach i stopach. Turyści czytają z niej trasę przed wyjściem, rowerzyści widzą, gdzie są podjazdy, uczniowie uczą się, jak warstwice opisują krajobraz, a kto szuka działki, sprawdza, czy leży na stoku, czy w zagłębieniu. Warstwice z widoku można pobrać jako GeoJSON lub KML; DXF i shapefile do CAD i GIS tworzy generator warstwic.

Jak korzystać

1. Wyszukaj miasto, wieś lub kod pocztowy albo przesuń i przybliż mapę do miejsca, które chcesz zobaczyć.
2. Przybliżaj, aż pojawią się warstwice; są rysowane dla części mapy widocznej na ekranie.
3. Zostaw cięcie automatyczne albo wybierz od 1 do 200 metrów lub stóp; co piąta linia jest pogrubioną warstwicą z wysokością.
4. Kliknij w dowolnym miejscu mapy, aby odczytać wysokość nad poziomem morza, i przeciągnij znacznik, aby odczytać inny punkt.
5. Wyłącz kolory wysokości lub cieniowanie, jeśli wolisz prostszą mapę.
6. Pobierz warstwice z widoku jako GeoJSON lub KML albo skopiuj link, aby wrócić do tego samego widoku.

Jaka jest dokładność?

Dane wysokościowe pod mapą

Cieniowanie, kolory, warstwice i klikane wysokości pochodzą z Terrain Tiles, otwartego światowego zbioru danych wysokościowych, który dla każdego regionu bierze najlepsze publiczne źródło: modele lidarowe w Anglii i dużej części Stanów Zjednoczonych, krajowe modele 5–10 m w Austrii, Norwegii, Australii i Nowej Zelandii, EU-DEM 25 m w reszcie Europy, także w Polsce, oraz SRTM około 30 m prawie wszędzie indziej. Szczegół mniejszy niż rozdzielczość, np. wał, wąwóz drogowy czy mały kamieniołom, jest wygładzony lub go nie ma.

Jak powstają warstwice

Dla widoku na ekranie kafle z odpowiedniego poziomu są wczytywane do siatki o szerokości najwyżej 320 komórek, nigdy drobniejszej niż jeden piksel danych. Siatka jest lekko wygładzana, aby usunąć schodki pikseli, a każda wysokość jest śledzona metodą marching squares z interpolacją liniową między punktami siatki. Cięcie warstwicowe dobiera się do rzeźby w widoku tak, by dało około 25 linii, więc może się zmienić, gdy przesuniesz mapę z niziny w góry. Stałe cięcie, które dałoby ponad 250 linii, jest pokazywane co druga lub co czwarta linia, o czym informuje panel.

Jak dokładna jest wysokość

Klikana wysokość jest odczytywana z najdrobniejszych kafli w tym miejscu. Na danych lidarowych zwykle mieści się w metrze; na EU-DEM i SRTM w 3–10 m, gorzej na stromych stokach i w gęstym lesie, gdzie radar częściowo zmierzył korony drzew. Wysokości odnoszą się do średniego poziomu morza (geoidy), jak na mapach drukowanych, a nie do wysokości elipsoidalnej nieskorygowanego GPS.

Kolory i cieniowanie

Kolory mają stałą skalę od 0 do 4500 m, więc ten sam kolor oznacza wszędzie tę samą wysokość, a morze wygląda jak na mapie podkładowej. Cieniowanie zakłada światło z północnego zachodu, jak na większości map drukowanych, dlatego stoki południowo-wschodnie wyglądają ciemno nawet w słońcu. Pokazuje kształt, a nie nasłonecznienie.

Warto wiedzieć

Warstwice inne niż na mapie urzędowej

Krajowe mapy topograficzne rysują warstwice z własnych pomiarów i często poprawiają je ręcznie przy urwiskach i budynkach. Tam, gdzie otwarte dane są grubsze, linie są tu gładsze i na łagodnym stoku mogą leżeć kilkadziesiąt metrów obok drukowanych, choć sama wysokość różni się tylko o kilka metrów.

Płaski teren i woda

Na bardzo płaskim terenie cięcie automatyczne spada do 1 m lub mniej, a linie pokazują wtedy tyle samo szumu danych co terenu. Jeziora są w danych płaskie, ich brzeg może mieć postrzępioną linię. Na morzu dane zawierają, zależnie od źródła, dno morskie albo 0 m.

Nie do nawigacji ani do budowy

Mapa nie pokazuje szlaków, urwisk, piargów i zagrożeń tak jak mapa turystyczna, a dane mogą mieć kilka lat. W góry zabierz prawdziwą mapę, a do pozwolenia na budowę, robót ziemnych czy odwodnienia użyj mapy do celów projektowych lub NMT z GUGiK.