Faza Księżyca dzisiaj – kalendarz księżycowy, najbliższa pełnia i nów

Czy dziś w nocy jest pełnia, ile dni zostało do nowiu i w którą stronę wygląda przybywający sierp Księżyca w Sydney? Faza Księżyca to jedna z niewielu rzeczy na niebie, które w tej samej chwili są takie same dla wszystkich: Słońce oświetla połowę Księżyca, a gdy krąży on wokół Ziemi, widzimy większą lub mniejszą część tej oświetlonej połowy. Ta strona odpowiada od razu na podstawie zegara Twojego urządzenia, zanim cokolwiek klikniesz. Duży obraz pokazuje Księżyc taki, jaki jest teraz; panel podaje nazwę fazy, oświetloną część tarczy i liczbę dni od ostatniego nowiu oraz cztery kolejne główne fazy z datą, godziną i odliczaniem. Niżej kalendarz rysuje Księżyc na każdy dzień miesiąca, a tabela wymienia wszystkie pełnie i nowie roku, z oznaczonymi superksiężycami i niebieskimi księżycami. Wybierz dowolną datę, przeglądaj miesiące i zdecyduj, czy Księżyc ma być narysowany jak z północy, z południa czy z okolic równika, gdzie sierp leży na plecach. Wybierz miejscowość albo kliknij mapę, a czasy przejdą na jej strefę czasową i dojdą wschód i zachód Księżyca.

Jak korzystać

1. Otwórz stronę; faza w tej chwili pojawia się od razu, z czasami w strefie czasowej Twojego urządzenia.
2. W polu „Widok z” wybierz, czy Księżyc ma wyglądać jak z półkuli północnej, z półkuli południowej czy z okolic równika.
3. Wybierz datę albo użyj −1 miesiąc i +1 miesiąc w kalendarzu; kliknij dzień, aby go pokazać.
4. Wyszukaj miejscowość albo kliknij mapę, by poznać strefę czasową, wschód i zachód Księżyca; pobierz rok jako CSV albo skopiuj link.

Jaka jest dokładność?

Jak obliczana jest faza

Faza wynika z kąta między Księżycem a Słońcem widzianego z Ziemi. Położenie Księżyca pochodzi z rozdziału 47 Astronomical Algorithms Jeana Meeusa, skróconej wersji teorii ELP-2000/82, a Słońca z rozdziału 25. Nów, pierwsza kwadra, pełnia i ostatnia kwadra to chwile, w których długość ekliptyczna Księżyca wyprzedza długość Słońca o 0°, 90°, 180° i 270°; narzędzie znajduje każdą z dokładnością do sekundy. W porównaniu z efemerydami PyEphem chwile zgadzają się do dwóch minut, a oświetlona część do 0,3 punktu procentowego.

Dlaczego strefa czasowa znaczy więcej niż miejsce

Wszyscy widzą tę samą fazę w tej samej chwili; paralaksa zmienia oświetloną część między dwoma miejscami o mniej niż jedną dziesiątą punktu. Różni się tylko zegar. Pełnia o 23:30 w Londynie przypada w Warszawie na 0:30 następnego dnia, więc dwa drukowane kalendarze z dwóch krajów mogą podawać różne daty. Dopóki nie wybierzesz miejsca, strona używa strefy czasowej urządzenia; potem strefy tego miejsca, z zasadami czasu letniego z bazy stref czasowych IANA.

Co pokazuje dzień w kalendarzu

Każdy dzień w kalendarzu jest narysowany z oświetloną częścią w południe czasu lokalnego. Dzień, w którym wypada główna faza, pokazuje jej godzinę zamiast procentu, a każda faza pojawia się dokładnie w jednym dniu. Nazwa fazy zależy od kąta względem Słońca: do 6° od dokładnej fazy, mniej więcej pół dnia przed nią i po niej, Księżyc to nów, pierwsza kwadra, pełnia lub ostatnia kwadra; pomiędzy nimi jest sierpem albo Księżycem garbatym.

Warto wiedzieć

Przybywający oświetlony z prawej, ale tylko na północy

W Polsce przybywający Księżyc jest oświetlony z prawej strony, a ubywający z lewej, i wiele kalendarzy oraz aplikacji zawsze rysuje go w ten sposób. Na południe od równika jest odwrotnie, a w tropikach oświetlona strona sierpa wskazuje w dół, ku Słońcu pod horyzontem, więc Księżyc wygląda jak miseczka albo łódka. „Widok z” rysuje duży Księżyc i kalendarz na nowo dla każdego przypadku; dopóki nie wybierzesz, jest zgadywany ze strefy czasowej. Gdy wybierzesz miejsce, duży Księżyc jest narysowany z takim nachyleniem, z jakim naprawdę stoi na tamtym niebie o wybranej porze.

Miesiąc księżycowy nie trwa 28 dni

Od jednego nowiu do następnego mija średnio 29,53 dnia, miesiąc synodyczny, ale pojedyncze miesiące trwają od około 29,3 do 29,8 dnia, bo orbita Księżyca jest elipsą, a Ziemia nie porusza się wokół Słońca ze stałą prędkością. Wiek Księżyca mówi więc, ile czasu minęło od ostatniego nowiu, a nie dokładnie, w którym miejscu cyklu jest Księżyc. Dwanaście miesięcy księżycowych to 354 dni, więc pełnie przesuwają się co roku o około 11 dni wcześniej, a niektóre lata mają ich 13.

Pełnia to chwila, a oko tego nie widzi

Księżyc jest dokładnie w pełni tylko w jednej chwili, ale przez mniej więcej dobę przed nią i po niej oświetlone jest ponad 97 % tarczy i nikt nie dostrzeże różnicy. Dlatego Księżyc wygląda na pełny przez dwie lub trzy noce z rzędu. Oświetlona część zmienia się powoli wokół pełni i nowiu, a najszybciej wokół kwadr, o około 12 punktów procentowych dziennie.