UTM omrekenen naar graden – breedte en lengte

UTM-coördinaten staan op landmeetkundige tekeningen, kaarten met een raster, droneloggen, bos- en natuurbeheerkaarten en in vrijwel elk GIS; Nederland ligt in zone 31 en, ten oosten van 6° O, in zone 32. Om zo'n punt in een gewone kaartapp te openen of naar iemands telefoon te sturen, hebt u breedte en lengte nodig. Plak één punt per regel – zone, dan easting en northing in meters – en elke regel verschijnt als decimale graden, graden-minuten-seconden, graden met decimale minuten en MGRS, met het punt op de kaart en de zone gekleurd. De pagina leest UTM zoals het echt geschreven wordt: 31U 628814 5804217 met bandletter, 31N of 33 south met halfrond, labels als E en N of mE en mN, duizendtalscheidingen en een komma tussen de twee getallen. Een regel zonder zone wordt gelezen in de zone die u kiest, zodat ook een kolom met alleen eastings en northings uit een spreadsheet werkt. In de andere richting krijgt u bij elke breedte en lengte de zone, de EPSG-code voor QGIS of ArcGIS, de easting, de northing en de schaalfactor, in de zone waarin het punt ligt of in één vaste zone voor het hele project.

Zo werkt het

1. Plak UTM-coördinaten, één punt per regel, bijvoorbeeld 31U 628814 5804217, of open een CSV-bestand met een zonekolom.
2. Lees breedte en lengte in decimale graden en graden-minuten-seconden onder elke regel en let op opmerkingen over zone of band.
3. Kies voor een lijst zonder zones de zone onder "UTM-zone"; kies voor de andere richting "Breedte/lengte → UTM".
4. Kopieer losse waarden of de deellink, of download alle regels als CSV.

Hoe nauwkeurig is het?

Hoe nauwkeurig de omrekening is

UTM is een transversale mercatorprojectie van de WGS84-ellipsoïde met schaal 0,9996 op de centrale meridiaan, een valse easting van 500.000 m en ten zuiden van de evenaar een valse northing van 10.000.000 m. De pagina rekent met de Krüger-reeksen in de vorm die Karney in 2011 publiceerde, dezelfde methode als PROJ. Op 300 willekeurige punten tussen 79° Z en 83° N komen de posities in beide richtingen tot onder een millimeter overeen met PROJ, en heen en terug geeft breedte en lengte terug tot op zeven decimalen. Uitkomsten staan op centimeters en zes decimalen van een graad, ongeveer 11 cm.

Het datum hoort bij de coördinaat

Deze pagina leest en schrijft UTM op WGS84 (EPSG:32601–32660 noord, 32701–32760 zuid). UTM in ETRS89 heeft dezelfde zones en formules, maar een datum dat aan de Euraziatische plaat vastzit, zodat dezelfde getallen in 2026 ongeveer een meter uit elkaar liggen; voor kaarten en GPS maakt dat niet uit. Het Nederlandse RD-stelsel is geen UTM: daarvoor heeft GeoDrafter een eigen pagina met de officiële parameters.

Goed om te weten

Bandletter of halfrond?

Achter het zonenummer schrijven GPS-toestellen en MGRS een breedtebandletter van C tot X, terwijl EPSG-namen en veel programma's N of S voor het halfrond schrijven. Bij S botst dat: band S loopt van 32° tot 40° N, maar "S" kan ook zuid betekenen. De pagina beslist op grond van de northing – 54S in Tokio is de band, 56S bij Sydney is zuid – en meldt welke lezing ze gebruikt. Schrijf bij twijfel "north" of "south" voluit.

Eerst easting, dan northing

De easting is de afstand tot een lijn 500 km ten westen van de centrale meridiaan van de zone en ligt ruwweg tussen 160.000 en 840.000 m; de northing is de afstand tot de evenaar en heeft zes of zeven cijfers. Staat duidelijk de northing voorop, dan draait de pagina de twee om en zegt dat. Valt een punt ver van waar u het verwacht, dan klopt meestal de zone niet: dezelfde getallen liggen in zone 31 en 32 zo'n 400 km uit elkaar.

Punten buiten hun eigen zone

Een project over een zonegrens blijft vaak in één zone, zoals een dataset van heel Nederland in zone 31, ook Groningen en Twente, die in zone 32 liggen. Zulke coördinaten zijn geldig, maar de schaalfout groeit: Enschede in zone 31 heeft een factor van ongeveer 1,0005, een halve meter per kilometer. De pagina toont de schaalfactor en meldt het wanneer een punt buiten de zone ligt waarin het is geschreven.