Afstand tussen steden – hoe ver is het hemelsbreed?

“Hoe ver is het van Amsterdam naar Rome?” kan twee dingen betekenen: hoe lang de autorit of treinreis duurt, of hoe ver de twee steden echt uit elkaar liggen. Deze pagina beantwoordt de tweede vraag, de afstand hemelsbreed, en dat is ook het getal waarmee luchtvaartmaatschappijen, piloten, zendamateurs en aardrijkskundeleraren werken. Kies tijdens het typen de eerste stad uit de lijst en daarna de tweede, en het paneel toont de afstand in de gekozen eenheid met de twee andere eenheden ernaast, de richting waarin je vanuit de eerste stad vertrekt en een schatting van de vliegtijd. Voeg meer steden toe, tot tien, en er verschijnt een afstandstabel met elk paar: handig om een reis met meerdere tussenstops te plannen, te vergelijken waar je een vergadering het best kunt houden of een werkstuk voor school te controleren. Het totaal langs de lijst laat zien hoe lang een rondje langs de steden in die volgorde is, en de tabel noemt de twee steden die het verst uit elkaar liggen en de twee die het dichtst bij elkaar liggen. De lijn op de kaart volgt de kortste route over de aardbol; daarom buigt een vlucht van Europa naar Noord-Amerika op een platte kaart af naar het noorden, over Groenland. Plaatsen die niet in de lijst met steden staan, voeg je toe door op de kaart te klikken.

Zo werkt het

1. Typ de eerste stad en kies hem uit de lijst, en doe daarna hetzelfde voor de tweede.
2. Lees in het paneel de afstand, de richting en de geschatte vliegtijd af.
3. Voeg meer steden toe, tot tien, voor een afstandstabel met elk paar.
4. Download de tabel als CSV, kopieer de deellink of exporteer de steden en lijnen als KML of GeoJSON.

Hoe nauwkeurig is het?

Exact op de ellipsoïde, van stadscentrum tot stadscentrum

De afstand is de geodetische lijn op de WGS84-ellipsoïde, berekend met GeographicLib, dus het getal tussen de twee punten klopt tot ruim onder een meter. De punten komen uit GeoNames en markeren meestal het historische centrum of het stadhuis. Een grote stad kan 30 tot 50 km breed zijn, dus de afstand tot een voorstad of een luchthaven kan zoveel afwijken van de afstand tussen de centra. Wil je een exact begin- of eindpunt, klik dan de plek op de kaart aan of sleep de genummerde markering.

Waarom andere afstandscalculators iets anders geven

Veel sites gebruiken de haversineformule op een perfecte bol met een straal van 6.371 km. Dat is snel, maar de aarde is aan de polen afgeplat, dus een bol zit er tot ongeveer 0,5 % naast: zo'n 30 km op een vlucht van 6.000 km. Andere meten op een platte webkaart, en dat kan over lange afstanden veel verder ernaast zitten. Kleine verschillen komen ook voort uit het punt dat elke site voor een stad gebruikt.

Zo wordt de vliegtijd geschat

De vliegtijd is de afstand hemelsbreed bij een gemiddelde snelheid van 800 km/u plus 30 minuten voor opstijgen, klimmen, naderen en landen, afgerond op vijf minuten. Dat komt tot op ongeveer een halfuur overeen met de dienstregeling van gewone lijnvluchten, maar de werkelijke tijd hangt af van de straalstroom (vluchten over de Atlantische Oceaan naar het oosten zijn vaak een uur sneller dan naar het westen), de route om afgesloten luchtruim heen en de tijd die het vliegtuig over de grond taxiet.

Goed om te weten

Over de weg is het verder

Wegen, rivieren, bergen en kustlijnen maken de autorit langer dan de rechte lijn, over land meestal 20 tot 40 % en veel meer waar een veerboot of een omweg rond een baai nodig is. Gebruik de afstand hemelsbreed om plaatsen te vergelijken of om te schatten, en een routeplanner voor de echte rit.

Steden met dezelfde naam

Er zijn tientallen plaatsen die Springfield, Paris of San José heten. De lijst toont het land naast elke naam en zet de grootste plaats bovenaan; controleer het land in de lijst met plaatsen onder het paneel voordat je op het resultaat vertrouwt.

Kortste route, geen rechte lijn op de kaart

Op de kaart ziet de kortste route er gebogen uit, en een lijn die je met een liniaal op de kaart trekt is langer. Ook de richting verandert onderweg: van Londen naar Los Angeles vertrek je naar het noordwesten en kom je aan met een koers naar het zuidwesten.