Inwoners binnen een straal

“Hoeveel mensen wonen er binnen 10 km van hier?” Die vraag zit achter veel beslissingen: waar je een winkel, een praktijk of een sportschool opent, hoeveel klanten een bezorggebied kan bereiken, hoeveel omwonenden een gepland windpark, een groeve of een festival raakt, of hoe groot het verzorgingsgebied van een school of een ziekenhuis is. Officiële statistieken, zoals die van het CBS of Statbel, geven het antwoord per gemeente, wijk of buurt, maar een cirkel rond een punt snijdt daar dwars doorheen, en een AI-assistent kan alleen gokken. Deze tool rekent het uit. Zoek een plaats of postcode op, klik ergens op de kaart of gebruik je locatie, stel de straal in en de cirkel wordt op de kaart getekend. Het paneel toont het geschatte aantal inwoners binnen de cirkel, de bevolkingsdichtheid en de oppervlakte van de cirkel, een tabel met hoeveel mensen er op elke afstand van het middelpunt wonen (0–5, 5–10, 10–25 km enzovoort) en de grootste plaatsen in de cirkel. Versleep het middelpunt of de greep op de rand om plaatsen te vergelijken, download de cijfers als CSV, of kopieer de deellink zodat een collega dezelfde cirkel ziet.

Zo werkt het

1. Zoek een plaats of postcode op, klik op de kaart of druk op “Mijn locatie gebruiken” om het middelpunt te plaatsen.
2. Typ de straal en kies kilometers of mijlen, druk op een van de snelknoppen of versleep de ronde greep op de rand van de cirkel.
3. Lees het geschatte aantal mensen in de cirkel, de dichtheid en de tabel per afstand af.
4. Download de cijfers als CSV of kopieer de deellink.

Hoe nauwkeurig is het?

Waar de cijfers vandaan komen

De Global Human Settlement Layer (GHS-POP) van het Joint Research Centre van de Europese Commissie verdeelt de bevolkingsaantallen uit de volkstelling van elk land over een raster, aan de hand van satellietkaarten van waar gebouwen staan. Deze tool gebruikt het tijdvak (epoch) 2025, de schatting van het raster voor het jaar 2025, met een resolutie van 30 boogseconden: ongeveer 1 km op de evenaar en in oost-westrichting smaller naarmate je dichter bij de polen komt. In Europa en Noord-Amerika wordt het volledige raster van 1 km gebruikt; voor de rest van de wereld zijn de cellen samengevoegd tot ongeveer 5 km om de download klein te houden.

Hoe de cirkel wordt geteld

Elke rastercel telt mee naar het deel van haar oppervlak dat binnen de cirkel ligt. Cellen die ruim binnen de cirkel liggen tellen volledig, cellen ruim erbuiten helemaal niet, en cellen op de rand worden in 16 stukjes verdeeld, waarvan de afstand tot het middelpunt op de WGS84-ellipsoïde wordt gemeten met GeographicLib. De cirkel zelf is dus exact; de onzekerheid zit in het raster. Bij cirkels van 10 km en groter wijkt het totaal meestal maar enkele procenten af van wat de volkstelling zelf zou geven. Het resultaat wordt afgerond op drie significante cijfers, omdat meer cijfers een nauwkeurigheid zouden suggereren die het model niet heeft.

Kleine cirkels en grove cellen

Onder ongeveer 3 km groeit de fout snel: één cel van 1 km bevat een heel flatgebouw of een heel dorp, en het raster kan niet zeggen aan welke kant van de cirkelrand de mensen wonen. Buiten Europa en Noord-Amerika, waar de cellen ongeveer 5 km groot zijn, gebeurt hetzelfde onder ongeveer 15 km. Lees kleine cirkels als een orde van grootte, niet als een exacte telling.

Goed om te weten

Inwoners, geen aanwezigen

Het raster telt waar mensen wonen, niet waar ze werken of reizen. Een kantorenwijk of een luchthaven kan overdag vol mensen zijn en toch maar een paar duizend inwoners tonen, en in toeristische gebieden zijn er in het seizoen veel meer mensen dan er wonen.

De cirkel telt water en leeg land mee

De dichtheid is het aantal mensen gedeeld door de hele oppervlakte van de cirkel, inclusief zee, meren, bossen en bergen. Een kustplaats toont daardoor een lagere dichtheid dan haar bebouwde kom werkelijk heeft. Kijk in de tabel per afstand waar de mensen echt wonen.

Een schatting voor 2025

GHS-POP rekent de meest recente tellingen door naar 2025. Waar de laatste telling van een land oud is of nieuwe wijken snel zijn gegroeid, kunnen de cijfers meer afwijken dan de gebruikelijke paar procent. Gebruik voor officiële doeleinden, zoals een vergunningsaanvraag, de cijfers van het statistiekbureau zelf.