Kaart zeespiegelstijging – welk land ligt onder water?

Hoeveel van een kust zou onder water staan als de zee een meter steeg, of vijf? Deze kaart laat dat voor elke kustlijn op aarde in één oogopslag zien. Schuif de regelaar of druk op een van de snelkeuzeknoppen, en elk stuk land dat op of onder het gekozen peil ligt, wordt blauw. Land dat nu al onder de zeespiegel ligt, zoals de polders in Nederland, de Vlaamse kustpolders of ingepolderd land rond havens, krijgt een lichtere tint blauw, zodat de nieuwe overstroming opvalt. Zoek een plaats, gebruik je locatie of klik op een huis of een akker om de maaiveldhoogte op die plek af te lezen; het paneel zegt dan of de plek boven het water ligt, eronder, of zo dicht bij de lijn dat het hoogtemodel het niet kan onderscheiden. Het peil wordt gemeten vanaf het huidige gemiddelde zeeniveau, dus 1 m betekent een zee die een meter hoger staat dan nu. Wil je aan een storm denken, tel dan de hoogte van hoogwater of een stormvloed aan jouw kust op bij de stijging op lange termijn. De kaart is bedoeld om te laten zien waar laag land ligt en hoe snel het beeld met elke meter verandert, niet om te beslissen of één huis onder water loopt. De linkknop bewaart het peil en het punt, zodat je precies hetzelfde beeld naar iemand anders kunt sturen.

Zo werkt het

1. Kies een zeespiegelstijging met de regelaar of een van de snelkeuzeknoppen (0,5 tot 10 m).
2. Zoek een plaats, druk op “Mijn locatie gebruiken” of zoom in op de kust die je wilt bekijken.
3. Klik op een huis of een perceel om de maaiveldhoogte te zien en of het boven of onder het gekozen peil ligt.
4. Kopieer het antwoord of deel de link, die het peil en het punt bewaart.

Hoe nauwkeurig is het?

Hoe nauwkeurig de hoogten zijn

De hoogten komen uit Terrain Tiles, een mozaïek van openbare hoogtemodellen: modellen op basis van lidar met 1–3 m verticale fout in de Verenigde Staten en delen van Europa, en SRTM of vergelijkbare radarmodellen met meestal 5–10 m fout in een groot deel van de rest van de wereld. Radarmodellen meten de toppen van bomen en gebouwen, zodat drukke steden en bossen hoger lijken dan de grond echt is, en de kaart dan te weinig overstroming toont. Een punt heet alleen boven of onder het water als de marge groter is dan 3 m; alles wat dichterbij ligt, wordt als onzeker getoond.

Wat het badkuipmodel weglaat

De kaart kleurt elke pixel die laag genoeg ligt, of de zee er nu bij kan of niet. Dijken, zeeweringen, duinen en gemalen houden vandaag grote gebieden droog, en een kom ver landinwaarts wordt blauw terwijl het water er nooit zou komen; het bekken van de Dode Zee en de Kaspische laagvlakte zijn voorbeelden. Ook getijden, golven, erosie, overstromende rivieren en het rijzen of dalen van de bodem zelf blijven buiten beschouwing, en in sommige delta's daalt de bodem sneller dan de zeespiegel stijgt.

Hoeveel de zee naar verwachting stijgt

Volgens het zesde evaluatierapport van het IPCC (2021) stijgt de zee wereldwijd tot 2100, vergeleken met 1995–2014, waarschijnlijk ongeveer 0,3–0,6 m bij lage uitstoot en 0,6–1,0 m bij zeer hoge uitstoot, en een stijging richting 2 m in 2100 valt niet uit te sluiten. De stijging ter plaatse wijkt af van het wereldgemiddelde doordat de bodem beweegt en zeestromen veranderen; daarom publiceren nationale instanties hun eigen cijfers, en die gebruik je voor plannen.

Goed om te weten

De stormen vergeten

De meeste schade ontstaat bij storm, niet op kalme dagen. Een stormvloed die eens in de honderd jaar voorkomt, kan een tot enkele meters boven op het gemiddelde zeeniveau zetten, dus een huis dat bij 1 m stijging droog blijft, kan bij storm toch onderlopen. Tel de stormvloedhoogte van jouw kust op bij de stijging op lange termijn en bekijk ook dat peil.

De kleur op straatniveau lezen

Bij de sterkste zoom is elke pixel van het hoogtemodel ongeveer 5 m breed aan kusten met lidar en elders tot 30 m, en de grens tussen blauw en land is maar zo goed als het hoogtemodel. Gebruik de kaart om het patroon van laag land te zien, niet om de ene kant van een straat van de andere te onderscheiden.

Hoogtesystemen door elkaar halen

De hoogten hier gelden boven gemiddeld zeeniveau (de geoïde), net als op topografische kaarten. De hoogte die een gps of telefoon toont, geldt vaak boven de ellipsoïde en kan tientallen meters afwijken, en lokale referentievlakken kunnen tot ongeveer een meter van het wereldwijde gemiddelde zeeniveau verschillen. Let in Vlaanderen ook op TAW: dat nulpunt gaat uit van laagwater in Oostende, dus TAW-hoogten liggen ruim 2 m hoger dan dezelfde plek boven NAP of gemiddeld zeeniveau.