Een straal op de kaart tekenen

Om een straal op de kaart te tekenen, open je een straalkaart, klik je op het middelpunt of zoek je een plaats op en typ je de straal in kilometers, mijlen of een andere eenheid. De straalkaart van GeoDrafter werkt in je browser en tekent de cirkel geodetisch op de WGS84-ellipsoïde, zodat de rand op elke breedtegraad tot ruim binnen een meter nauwkeurig is. Je kunt meerdere cirkels toevoegen, ze via een link delen en ze exporteren als KML of GeoJSON.

Wat een straal op de kaart laat zien

Een straalcirkel markeert alle plekken die op een bepaalde afstand van een middelpunt liggen, gemeten in een rechte lijn over het aardoppervlak. Mensen tekenen er een om te zien welke plaatsen binnen 50 kilometer van een magazijn liggen, hoe ver een bezorg- of servicegebied reikt, welke scholen binnen een paar kilometer van een nieuw huis liggen, of wat een radiozender, een drone of een rampenplanzone bestrijkt.

De afstand is hemelsbreed. Het is geen rij-afstand en geen reistijd: wegen, rivieren, bergen en grenzen tellen niet mee. Een plek die hemelsbreed 20 kilometer verderop ligt, kan over de weg makkelijk 30 kilometer ver zijn. Wil je de reistijd weten, dan is een straal een handige eerste schets, maar een routeplanner geeft het echte antwoord.

De cirkel stap voor stap tekenen

De straalkaart van GeoDrafter heeft geen account en geen installatie nodig en werkt ook op je telefoon. Alles wordt in je browser berekend; de cirkels worden in het adres van de pagina bewaard, niet op een server.

  1. Open de straalkaart en zoek het middelpunt op, door een plaats of stad te zoeken of door de kaart te verschuiven en in te zoomen.
  2. Klik of tik op de kaart waar het middelpunt moet komen. Er verschijnt een cirkel met de huidige straal.
  3. Typ de straal en kies de eenheid (meter, kilometer, mijl, voet of zeemijl), of sleep de rand van de cirkel tot de aflezing de gewenste afstand toont.
  4. Klik nog een keer om meer cirkels toe te voegen, bijvoorbeeld 10, 25 en 50 kilometer rond hetzelfde punt, of één cirkel rond elk van je vestigingen.
  5. Kopieer de deellink om de kaart naar iemand te sturen, of download de cirkels als KML voor Google Earth of als GeoJSON voor GIS-software.

Waarom een cirkel op een webkaart geen perfecte cirkel is

Bijna elke webkaart, ook Google Maps en OpenStreetMap, gebruikt de Web Mercator-projectie. Die houdt vormen in kleine gebieden correct, maar rekt de kaart richting de polen steeds verder uit: op 60 graden noorderbreedte, in Oslo, Helsinki of het zuiden van Alaska, beslaat één centimeter op het scherm in elke richting maar half zoveel terrein als op de evenaar.

Een tool die een "platte" cirkel met een vaste grootte in kaarteenheden tekent, zit daardoor buiten de evenaar fout met de straal, en die fout groeit met de breedtegraad. GeoDrafter loopt in plaats daarvan vanuit het middelpunt de echte afstand af in 256 richtingen op de WGS84-ellipsoïde, met de GeographicLib-bibliotheek, en verbindt die punten. Kleine cirkels zien er rond uit. Heel grote cirkels, honderden of duizenden kilometers in doorsnee, lijken op een ei dat naar de dichtstbijzijnde pool is uitgerekt, want zo ziet een echte cirkel eruit op een Mercatorkaart. De tool kan de platte Mercatorcirkel ernaast tonen, zodat je het verschil ziet.

Hoe nauwkeurig is de straal?

De geodetische berekening zelf is tot op een paar nanometer nauwkeurig, ver onder alles wat een kaart kan laten zien. In de praktijk wordt de nauwkeurigheid bepaald door waar je het middelpunt zet. Een klik op een laag zoomniveau kan honderden meters ernaast zitten, dus zoom in voordat je het middelpunt plaatst, of plak exacte coördinaten als je die hebt. De rand van de cirkel bestaat uit 256 rechte stukjes, wat bij normale zoomniveaus onzichtbaar is.

De oppervlakte van een cirkel op de gekromde aarde is iets kleiner dan pi maal de straal in het kwadraat. Bij een straal van 100 km is het verschil ongeveer 0,002 procent; bij een straal van 1.000 km ongeveer 0,2 procent. GeoDrafter geeft de oppervlakte van de echte, gekromde cirkel.

Eenheden en omrekeningen

Een Engelse mijl (statute mile) is precies 1.609,344 meter, een zeemijl precies 1.852 meter en een internationale voet precies 0,3048 meter. Een straal van 10 mijl is dus 16,09 km en een straal van 25 zeemijl 46,3 km. Zeemijlen worden op zee en in de luchtvaart gebruikt; één zeemijl was oorspronkelijk één boogminuut breedtegraad. Wil je een echte route meten in plaats van een straal, gebruik dan de afstandsmeter, die de stukken van een getekende lijn bij elkaar optelt.

Veelgestelde vragen

Kan ik een straal in kilometers of mijlen tekenen?

Ja. Kies de eenheid in de lijst en typ de straal, bijvoorbeeld 50. Je kunt op elk moment wisselen tussen kilometer, meter, mijl, voet en zeemijl; de cirkel blijft hetzelfde, alleen de aflezing verandert.

Kan ik meerdere cirkels op dezelfde kaart tekenen?

Ja. Elke klik voegt een nieuwe cirkel met de huidige straal toe, en je kunt de straal van elke cirkel apart aanpassen. Alle cirkels zitten in de deellink en in de KML- en GeoJSON-export.

Volgt de straal de wegen?

Nee. Een straal is een afstand in rechte lijn over het aardoppervlak. De rij-afstand is meestal 20 tot 40 procent langer, en nog meer in de bergen of langs de kust.

Kan ik de cirkel in Google Earth openen?

Ja. Exporteer de cirkels als KML en open het bestand in Google Earth, of importeer het in Google My Maps. GeoJSON werkt in QGIS en in de meeste webkaarttools.